مرکز تحقیقات علوم و فناوری پیشگیری از سرطان، نهادی علمی و بین رشته ای است که با رویکردی نوآورانه و نظام مند به دنبال ارتقاء سلامت جامعه از طریق کاهش عوامل بروز سرطان، قبل از رسیدن به مراحل تشخیص و درمان بالینی است. این مرکز با تمرکز بر مفهوم «پیشگیری» بهعنوان مؤثرترین و پایدارترین راهبرد کنترل سرطان، تلاش می کند تا با بهره گیری از ظرفیت های گسترده در علوم مختلف، از جمله علوم کشاورزی، علوم انسانی، علوم پایه و فنی مهندسی، گامی فراتر از نگاه درمان محور بردارد و به سمت نگاه پیشگیرانه حرکت کند.

در حوزه علوم کشاورزی، این مرکز به مطالعه و توسعه راهکارهایی برای کاهش آلاینده های غذایی، آفتکشهای سرطانزا، اصلاح شیوه های تولید محصولات سالم، و ترویج کشاورزی پایدار می پردازد. در علوم انسانی، تمرکز بر تحلیل رفتارهای اجتماعی، سبک زندگی، عوامل فرهنگی و آموزش عمومی برای تغییر نگرش مردم نسبت به عوامل خطر سرطان اهمیت ویژه ای دارد. علوم پایه در این مرکز نقش تحلیل گر و تبیین کننده سازوکارهای زیستی، مولکولی و ژنتیکی مرتبط با شروع سرطان را ایفا می کند و در حوزه فنی مهندسی، توسعه فناوری های نوین برای غربالگری جمعیتی، طراحی مواد زیستی بدون اثرات سرطانزا و سامانه های پایش محیطی دنبال می شود.

برای تبیین چشم انداز، مأموریت و راهبردهای پژوهشی این مرکز، نخست باید تفاوت بنیادین پیشگیری با حوزه درمانهای پزشکی بالینی مورد توجه قرار گیرد. برخلاف روش های درمانی که زمانی وارد عمل می شوند که بیماری تشخیص داده شده، پیشگیری ناظر به مداخله های زودهنگام، محیط محور، جامعه نگر و کم هزینه تر است. در این نگاه، به جای تمرکز صرف بر درمان بیمار، تلاش می شود با شناسایی و حذف یا تعدیل عوامل خطر، بروز بیماری اساساً مهار شود. از این رو، مأموریت اصلی مرکز، کاهش بروز سرطان از طریق مطالعات بین رشته ای، ترویج سبک زندگی سالم و ایجاد ارتباط میان فناوری، آموزش و سیاستگذاری در نظام سلامت است.

رویکرد پژوهشی این مرکز بر مشارکت میان دانشی استوار است، به طوری که حوزه هایی چون علوم زیستی، اجتماعی و مهندسی به صورت یکپارچه در جهت تولید دانش کاربردی و راهکارهای اجرایی برای پیشگیری از سرطان به کار گرفته می شوند. تدوین نقشه راه ملی پیشگیری، طراحی سامانه های هشدار زودهنگام، رصد تغییرات محیطی و رفتاری، و ارتباط تنگاتنگ با بخشهای اجرایی کشور از جمله وزارت بهداشت، کشاورزی و آموزش، از راهبردهای کلیدی در این مرکز به شمار می روند. این ساختار نوین، زمین هساز توسعه الگوی نوینی از پیشگیری فعالانه و علمی سرطان در سطح ملی و منطقه ای خواهد بود.

تاریخچه شکل گیری مرکز تحقیقات پیشگیری از سرطان

1- تصویب مرکز تحقیقات و صدور مجوز آن در 15 مهر 1403

2- انجام برخی کارهای تشکیلاتی و صدور حکم رییس ، معاون و مدیران و کارشناسان مرکز

3- اقدامات جهت مکان مناسب

4-برگزاری جلسات هر هفته در معاونت پژوهشی و در هر چهار دانشکده دانشگاه و مهرانه

5-مشارکت در برنامه های فرهنگی مرتبط با سلامت و پیشگیری از سرطان

6-تشکیل دبیرخانه دائمی کنگره و شروع فعالیت ها برای برگزاری کنگره دوم در اول پاییز 1404

7-برنامه ریزی برای رایزنی و جذب مالی و اسپانسر

8-شرکت در شوراهای پژوهشی شامل: دانشگاه، هلال احمر، آموزش و پرورش و...

9-جلسه با شورای شهر و نماینگان مجلس

10-دیدار با صاحبان صنایع، کشاورزی، و سرمایه گذاران

11-جلسه با انجمن زنجانی های مقیم تهران و خارج از کشور

12-جلسه با انجمن های علمی و تخصصی

13-دیدار با خیرین و موسسه های خیر و خیرین سلامت

14-همکاری و عقد تفاهم نامه با مرکز تحقیقاتی مرتبط در دانشگاههای عتف و علوم پزشکی داخل و خارج از کشور